จัดเวลาแบบแม่ทำธุรกิจ: ลืมตาราง 30 นาทีต่อช่อง แล้วลองแบ่งเป็น “ช่วงพลังงาน” แทน

เคยไหมคะ นั่งวาดตารางสวยๆ ตอนลูกหลับ 9:00 ถ่ายรูปสินค้า 9:30 ตอบแชต 10:00 ลงโพสต์ พอถึงเช้าจริง ลูกตื่นตั้งแต่ 8:40 งอแงเพราะฟันจะขึ้น ตารางพังตั้งแต่ช่องแรก แล้วเราก็รู้สึกผิดทั้งวันว่า “ทำไมจัดการตัวเองไม่ได้”

ขอบอกก่อนเลยว่าไม่ใช่เราไม่มีวินัยนะคะ ตารางช่องละ 30 นาทีมันถูกคิดมาให้คนที่คุมเวลาตัวเองได้ ซึ่งแม่ลูกเล็กไม่ได้อยู่ในกลุ่มนั้นเลย เราเลยอยากชวนลองอีกวิธีที่ยืดหยุ่นกว่า คือจัดงานตาม “ช่วงพลังงาน” แทนตามนาฬิกา

ทำไมตารางช่องละ 30 นาทีถึงพังบ่อย สำหรับแม่ลูกเล็ก

คำตอบสั้นๆ: เพราะมันผูกงานไว้กับเวลา แต่เวลาว่างของแม่ลูกเล็กมาไม่ตรงนาฬิกา และพลังงานแต่ละช่วงของวันก็ไม่เท่ากัน

ตารางแบบนี้พังได้สามต่อเลยค่ะ

• ลูกไม่ได้นอนตามเวลา ช่วงงีบกลางวันเลื่อนได้ทุกวัน ยิ่งช่วงป่วยหรือช่วงพัฒนาการเปลี่ยน
• หนึ่งชั่วโมงไม่เท่ากัน ชั่วโมงหลังนอนเต็มอิ่ม กับชั่วโมงหลังตื่นให้นมมาสามรอบ ทำงานได้คนละเรื่องกันเลย
• พอพังหนึ่งช่อง ที่เหลือพังตาม เราไม่ได้เสียแค่ 30 นาที แต่เสียกำลังใจทั้งวัน

บทความ “Manage Your Energy, Not Your Time” ใน Harvard Business Review เสนอไว้ตั้งแต่ปี 2007 ว่า เวลามีจำกัดเท่ากันทุกคน แต่ พลังงาน คือสิ่งที่เราดูแลและจัดสรรได้ อ่านแล้วนึกถึงชีวิตแม่ลูกเล็กเลยค่ะ

“ช่วงพลังงาน” คืออะไร ใช้แทนตารางยังไง

คำตอบสั้นๆ: คือการแบ่งวันเป็นช่วงพลังงานสูง กลาง และต่ำ แล้วเลือกงานให้ตรงกับพลังงานที่มีตอนนั้น แทนการกำหนดว่าต้องทำอะไรตอนกี่โมง

ลองนึกภาพว่าวันนึงเรามีพลังงานอยู่สามแบบ

ช่วงพลังงาน	รู้สึกแบบไหน	เหมาะกับงานแบบไหน
สูง (หัวแล่น)	คิดออก ตัดสินใจได้ ไม่ค่อยหงุดหงิด	งานใช้หัว
กลาง (พอไหว)	ทำได้ แต่ไม่อยากคิดอะไรยาก	งานกลางๆ
ต่ำ (หมดแรง แต่มือยังว่าง)	ง่วง เบลอ แต่ยังนั่งได้	งานมือ หรือพัก

ช่วงหัวแล่นของแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนเป็นตอนเช้าหลังกาแฟแก้วแรก บางคนเป็นตอนลูกงีบกลางวันรอบแรก บางคนมาตอนสามทุ่มหลังลูกหลับ ไม่มีแบบไหนผิดเลยค่ะ

แบ่งงานธุรกิจเป็น 3 กองยังไง

คำตอบสั้นๆ: จดงานทั้งหมดในธุรกิจออกมา แล้วแยกเป็นงานใช้หัว งานกลางๆ และงานมือ พอมีเวลาว่างก็หยิบจากกองที่ตรงกับพลังงานตอนนั้นได้เลย

ยกตัวอย่างแม่ที่ขายของออนไลน์นะคะ

กองงานใช้หัว (ต้องการสมาธิเต็มที่)

• คิดสินค้าใหม่ ตั้งราคา คำนวณต้นทุน
• เขียนแคปชันขาย หรือสคริปต์คลิป
• วางแผนโปรโมชันเดือนหน้า
• ทำบัญชี กรอกภาษี

กองงานกลางๆ (ต้องใช้ความใส่ใจ แต่ไม่ต้องคิดใหม่)

• ตอบแชตลูกค้า
• ถ่ายรูปสินค้าตามแบบที่คิดไว้แล้ว
• ลงสินค้าในร้าน กรอกรายละเอียด
• ตัดต่อคลิปง่ายๆ

กองงานมือ (ทำได้แม้สมองเบลอ)

• แพ็กของ ติดใบปะหน้า
• นับสต็อก
• ตั้งเวลาโพสต์ที่เตรียมไว้แล้ว
• จัดโต๊ะทำงาน ล้างอุปกรณ์

ทริกคือ ทำงานกองเดียวกันรวดเดียวเป็นก้อน เช่น ถ่ายรูปสินค้าของทั้งสัปดาห์ในรอบเดียว แทนที่จะถ่ายวันละชิ้น เพราะการสลับงานไปมามีต้นทุนนะ สมาคมจิตวิทยาอเมริกัน (APA) สรุปงานวิจัยไว้ว่าการสลับงานบ่อยๆ ทำให้เสียเวลาทำงานที่มีประสิทธิภาพไปได้มาก แม่ๆ โดนลูกขัดจังหวะกันอยู่แล้ว อย่าไปสลับงานเองซ้ำอีกชั้นเลยค่ะ

หาช่วงพลังงานของตัวเองยังไง ใน 7 วัน

คำตอบสั้นๆ: จดสั้นๆ วันละ 3 ครั้งเป็นเวลา 1 สัปดาห์ว่าพลังงานตอนนั้นสูง กลาง หรือต่ำ แล้วดูว่าช่วงไหนซ้ำกันบ่อย

ไม่ต้องโหลดแอปอะไรเพิ่มเลย โน้ตในมือถือก็พอแล้ว

1. จดวันละ 3 ครั้ง เช้า บ่าย ค่ำ เขียนแค่ “สูง/กลาง/ต่ำ” กับสิ่งที่เกิดขึ้น เช่น “บ่าย ต่ำ ลูกตื่นตีสาม”
2. จดช่วงที่ว่างจริง ว่างกี่นาที ตอนไหน (ไม่ใช่ตอนที่อยากให้ว่าง)
3. ครบ 7 วัน ดูรูปแบบ ส่วนใหญ่จะเห็นว่ามีช่วงพลังงานสูงแค่วันละ 1 ช่วงสั้นๆ
4. ปกป้องช่วงนั้น ไว้ทำงานใช้หัวอย่างเดียว ไม่เอาไปตอบแชตหรือไถฟีด

จดไปจดมา แม่ลูกเล็กหลายคนจะเจอว่าเวลาที่ทำงานได้จริงรวมกันแค่ราว 5 ถึง 10 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ถ้ายังนึกไม่ออกว่าธุรกิจแบบไหนเหมาะกับเวลาเท่านี้ ลองเล่น ตัวช่วยหาไอเดียธุรกิจ (Income Finder) ตอบ 4 ข้อเรื่องเวลา ความถนัด งบ และคนช่วยดูลูก แล้วจะได้ทางที่เริ่มได้เลยค่ะ

วันหนึ่งของแม่ที่ใช้ช่วงพลังงาน หน้าตาเป็นยังไง

คำตอบสั้นๆ: ไม่มีเวลาเป๊ะ มีแต่ “ถ้าเจอช่วงนี้ ทำงานกองนี้” และวางเป้าเป็นรายสัปดาห์แทนรายวัน

สมมติเป็นคุณแม่ขายเสื้อผ้าเด็กมือสอง มีลูกวัย 1 ขวบ

ช่วงที่เกิดขึ้น	พลังงาน	หยิบงานจากกอง
ลูกงีบรอบเช้า (ประมาณ 40 นาที ถึง 1 ชั่วโมง)	สูง	เขียนแคปชัน 3 โพสต์ของสัปดาห์ ตั้งราคาของล็อตใหม่
ลูกเล่นเองได้ใกล้ๆ	กลาง	ตอบแชตลูกค้า ถ่ายรูปสินค้า 5 ชิ้น
ลูกงีบบ่าย แต่เราเพลียมาก	ต่ำ	แพ็กของ 4 ออเดอร์ หรือพักนอนด้วย
หลังลูกเข้านอน	แล้วแต่วัน	ถ้ายังไหว ลงสินค้าในร้าน ถ้าไม่ไหว ปิดมือถือไปนอน

ตั้งเป้าเป็นรายสัปดาห์ เช่น “ลงสินค้าใหม่ 10 ชิ้น ส่งของทุกออเดอร์ภายใน 2 วัน โพสต์ 3 ครั้ง” จะยืดหยุ่นกว่าเป้ารายวันเยอะ วันไหนลูกป่วย ก็ไปเก็บวันอื่นแทนได้ ไม่ต้องรู้สึกว่าตัวเองล้มเหลวค่ะ

ใครขายบน Shopee อยู่แล้วหรือกำลังจะเปิดร้าน งานลงสินค้ากับตั้งค่าร้านนี่เหมาะกับช่วงพลังงานกลางมาก ดูขั้นตอนได้ที่ เปิดร้าน Shopee วันแรก

วันที่ทุกอย่างพัง ทำยังไงดี

คำตอบสั้นๆ: มี “แผนวันพัง” เตรียมไว้ คือรายการงานขั้นต่ำที่ทำให้ธุรกิจไม่สะดุด เช่น ตอบแชตและส่งของที่ค้าง นอกนั้นยกไปวันอื่นได้หมด

วันที่ลูกไม่สบาย ไฟดับ หรือเราไม่ได้นอนทั้งคืน มาแน่ค่ะ ไม่ช้าก็เร็ว เตรียมไว้ก่อนดีกว่า

• งานขั้นต่ำ 2 อย่าง ส่วนใหญ่คือ ตอบลูกค้า กับส่งของที่ลูกค้าจ่ายเงินแล้ว
• ข้อความตอบกลับอัตโนมัติ เช่น “แอดมินตอบช้าหน่อยวันนี้ ของทุกออเดอร์ส่งภายใน 2 วันค่ะ”
• ตั้งระยะส่งของที่ไม่บีบตัวเอง ถ้าบอกลูกค้าว่าส่งภายใน 2 วัน แล้วส่งวันเดียว ลูกค้าจะประทับใจ แต่ถ้าบอกวันเดียวแล้วส่งสองวัน ลูกค้าจะผิดหวัง

แล้วก็อย่าลืม คุยกับคนในบ้าน ขอช่วงเวลาที่ไม่มีใครมากวนแน่ๆ สัปดาห์ละ 2 ถึง 3 ครั้ง เช่น ให้สามีหรือคุณยายพาลูกไปเดินเล่นหลังอาหารเย็น ศูนย์กายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล แนะนำการแบ่งหน้าที่ในครอบครัวเป็นวิธีแรกๆ ในการดูแลตัวเองเมื่อรู้สึกหมดไฟ ไม่ต้องรู้สึกผิดที่ขอความช่วยเหลือนะคะ

เมื่อไหร่ควรพัก แทนการฝืนทำงาน

คำตอบสั้นๆ: ถ้าคืนก่อนนอนน้อยมาก หรือทำงานแล้วพลาดซ้ำๆ การพักคุ้มกว่า และถ้าเหนื่อยหรือเศร้าต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ควรคุยกับแพทย์

NHS แนะนำให้แม่หลังคลอด พักเมื่อลูกหลับ แทนการรีบทำงานบ้าน และขอให้คนรอบตัวช่วย ข้อนี้ใช้กับงานธุรกิจได้เหมือนกันค่ะ งานที่ทำตอนหมดแรงมักต้องกลับมาแก้ ตั้งราคาผิดบ้าง ส่งของสลับบ้าง สุดท้ายเสียเวลามากกว่าเดิม

ถ้าเจอสัญญาณแบบนี้ หยุดก่อน แล้วดูแลตัวเองก่อนนะคะ

• นอนไม่หลับ แม้จะมีโอกาสได้นอน
• เหนื่อยตลอดเวลา หรือหงุดหงิดกับลูกบ่อยกว่าปกติ
• รู้สึกเศร้า ไม่มีความสุขกับสิ่งที่เคยชอบ ติดต่อกันหลายสัปดาห์

ถ้ามีอาการเหล่านี้ ปรึกษาแพทย์หรือพยาบาลที่ดูแลหลังคลอด หรือโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง UNICEF ประเทศไทยก็ย้ำไว้ว่าการดูแลตัวเองไม่ใช่ความฟุ่มเฟือย แต่เป็นสิ่งจำเป็นของพ่อแม่ค่ะ

ถ้าอยากอ่านเรื่องเริ่มธุรกิจไปพร้อมเลี้ยงลูกแบบครบๆ ต่อ ลองดู 7 ความเชื่อที่แม่ควรรู้ก่อนเปิดร้านแรก และ ไอเดียธุรกิจที่บ้านสำหรับแม่ ตามเวลาที่มีจริง

ธุรกิจของแม่ไม่ต้องโตเร็วที่สุดหรอกค่ะ ขอแค่โตไปได้เรื่อยๆ โดยที่เรายังไหว แค่นั้นก็เก่งมากแล้ว